Khâu kho bãi là chốt chặn cuối cùng quyết định tiền bán hàng có về tài khoản của shop hay không. Nhiều shop vẫn xử lý đơn theo trí nhớ, nên dễ nhầm đơn, bị hoàn hàng hoặc mất hàng mà không có bằng chứng để khiếu nại. Bài viết này tổng hợp quy trình xử lý đơn hàng, cách cài đặt vận chuyển và thanh toán, cách quản lý tồn kho và cách xử lý sự cố, trả hàng trên Shopee.
Quy trình xử lý đơn hàng 5 bước
Mọi đơn hàng nên đi qua đúng 5 bước khép kín dưới đây, không bỏ bước nào.
Bước 1: Xác nhận đơn hàng để lọc rủi ro
Người xử lý đơn kiểm tra danh sách đơn mới và chú ý các đơn có dấu hiệu bất thường:
- Người mua có tỷ lệ nhận hàng thành công thấp, dưới 50%.
- Địa chỉ giao hàng mập mờ, không rõ ràng.
- Số lượng đặt lớn bất thường.
Với các đơn rủi ro cao, shop nên gọi điện thoại xác nhận với người mua trước khi in phiếu giao hàng.
Bước 2: In phiếu giao hàng
Anh chị dùng tính năng "Giao hàng loạt" trên Kênh Người Bán, gom nhóm và in phiếu theo từng đơn vị vận chuyển: in hết đơn của một đơn vị trước, xong mới in đơn của đơn vị tiếp theo. Shop nên in kèm "Phiếu nhặt hàng" để người làm kho đối chiếu.
Bước 3: Nhặt hàng chính xác 100%
Người làm kho cầm Phiếu nhặt hàng đi gom sản phẩm, đối chiếu mã sản phẩm SKU (mã quản lý từng phân loại hàng) và phân loại thực tế như màu sắc, kích cỡ với thông tin trên phiếu. Chỉ cần nhặt sai một lỗi nhỏ, khách có thể trả hàng.
Bước 4: Đóng gói và quay phim
| Hạng mục | Yêu cầu |
|---|---|
| Chống sốc | Hàng dễ vỡ bọc tối thiểu 3 lớp xốp hơi nổ. Hàng may mặc cuộn gọn, bọc túi ni-lông niêm phong cẩn thận để chống ướt. |
| Ghi hình | Quay phim toàn bộ quá trình đóng gói: quay rõ sản phẩm nguyên vẹn, quá trình cho vào hộp, dán băng keo và quay rõ nét mã vận đơn dán trên hộp. |
Đoạn phim đóng gói là bằng chứng quan trọng nhất để shop khiếu nại khi có sự cố.
Bước 5: Bàn giao cho bưu tá
Khi bưu tá đến lấy hàng, người làm kho cần đứng giám sát bưu tá dùng máy quét mã vạch quét đủ 100% số lượng đơn, sau đó yêu cầu bưu tá ký xác nhận vào sổ bàn giao.
Shop không nên để hàng một chỗ cho bưu tá tự lấy. Hàng bị thất lạc ở khâu này rất khó xác định trách nhiệm.
Cài đặt vận chuyển và thanh toán
Đây là phần chỉ cần thiết lập một lần, nhưng chủ shop nên hiểu rõ cơ chế.
Đơn vị vận chuyển
Hệ thống Shopee hiện tự động phân bổ bưu cục dựa trên năng lực giao hàng. Shop chỉ cần bật các phương thức: Hỏa tốc (giao trong vài giờ), Nhanh và Tiết kiệm.
Lưu ý: anh chị cần kiểm tra kỹ địa chỉ kho lấy hàng đã được ghim chính xác trên bản đồ định vị hay chưa.
Phương thức thanh toán
Shop nên bật tính năng Thanh toán khi nhận hàng COD (người mua trả tiền mặt khi nhận hàng). Trừ các mặt hàng thiết kế riêng có giá trị rất cao, việc tắt tính năng này sẽ làm giảm 70% lượng người mua. Shop chấp nhận một tỷ lệ rủi ro nhất định để đổi lấy quy mô doanh thu.
Quản lý tồn kho
Tình huống khách đặt hàng nhưng kho báo hết là lỗi vận hành nặng nhất, và shop sẽ bị hệ thống phạt rất nặng.
Nguyên tắc tồn kho an toàn
Số lượng đăng bán trên Kênh Người Bán không được bằng số lượng thực tế trong kho. Shop nên trừ đi 5% – 10% làm hàng dự phòng, phòng trường hợp hàng bị lỗi, bẩn hoặc xước khi nhặt hàng và không thể giao cho khách.
Đồng bộ tồn kho liên tục
Cuối mỗi ca làm việc, người quản lý kho kiểm tra lại các mã hàng sắp hết. Khi trên kệ chỉ còn dưới 3 sản phẩm, người quản lý kho báo ngay để cập nhật tồn kho trên hệ thống về 0, nhằm ngừng nhận đơn cho mã hàng đó.
Xử lý sự cố vận chuyển
Hàng đã giao cho bưu tá chưa có nghĩa là đã an toàn. Shop cần theo dõi hành trình đơn hàng trên hệ thống mỗi ngày.
Dấu hiệu có sự cố
- Đơn hàng ở trạng thái "Đang giao" quá 5 ngày mà không cập nhật thêm.
- Hệ thống có thông báo "Kiện hàng thất lạc/hư hỏng".
Quy trình khiếu nại đền bù
- Tập hợp hồ sơ: trích xuất ngay đoạn phim đóng gói có mã vận đơn rõ nét và hóa đơn nhập hàng chứng minh giá trị sản phẩm.
- Gửi yêu cầu hỗ trợ (ticket) lên Bộ phận Hỗ trợ Người Bán của Shopee trong thời gian quy định, thường trong vòng 3 ngày kể từ khi có thông báo sự cố.
- Cung cấp bằng chứng cho thấy lỗi thuộc về đơn vị vận chuyển, ví dụ hộp bị móp méo do quăng quật, bọc niêm phong bị rách.
- Theo dõi sát mã hỗ trợ cho đến khi khoản tiền đền bù được cộng vào số dư tài khoản gian hàng.
Xử lý trả hàng và hoàn tiền
Shopee hiện cho phép khách Trả hàng/Hoàn tiền miễn phí trong vòng 15 ngày với lý do rất linh hoạt, kể cả lý do "Đổi ý, không muốn mua nữa". Shop không nên hoảng hay tranh cãi với khách.
Tiếp nhận yêu cầu trả hàng
Khi có yêu cầu trả hàng, shop không nên tự ý bấm "Đồng ý hoàn tiền ngay", trừ khi giá trị món hàng quá nhỏ và lỗi hoàn toàn do phía shop. Shop để hệ thống tự điều phối bưu tá đến thu hồi món hàng về kho.
Quay phim khi mở hàng trả về
Khi kiện hàng hoàn về kho, shop cần quay phim quá trình rạch bưu kiện, quay rõ 6 mặt hộp và mã vận đơn hoàn về.
Phân loại sau khi kiểm tra
| Trường hợp | Cách xử lý |
|---|---|
| Hàng nguyên vẹn, đúng sản phẩm | Bấm xác nhận đồng ý hoàn tiền cho khách. |
| Khách tráo hàng kém chất lượng, hàng đã qua sử dụng hoặc đã cắt tem mác | Bấm "Khiếu nại người mua" trên hệ thống, tải đoạn phim mở hộp lên làm bằng chứng để hệ thống xử lý và chuyển tiền bán hàng về cho shop. |
Danh sách kiểm tra cuối mỗi ca
- Toàn bộ đơn xuất đi trong ngày đã được quay phim quá trình đóng gói chưa?
- Bưu tá đã quét đủ 100% mã vận đơn trên các gói hàng chưa?
- Shop đã đối chiếu và trừ hao tồn kho trên hệ thống với số hàng thực tế trên kệ chưa?
- Các bưu kiện hoàn về đã được rạch và kiểm tra trước máy quay để lấy bằng chứng chưa?
Nếu anh chị muốn kiểm tra lại toàn bộ khâu vận hành của shop theo từng mục, anh chị có thể tải bộ checklist miễn phí ngay bên dưới.