Nghịch lý AI: 95% doanh nghiệp Việt dùng nhưng chỉ 15% tăng doanh thu, chủ shop cần đổi cách dùng

Chuyện gì vừa xảy ra

Đầu tháng 10/2026, khảo sát do tổ chức 3Horizons phối hợp với CIO Việt Nam công bố cho thấy một nghịch lý đáng chú ý trong cộng đồng doanh nghiệp. Có tới 95% doanh nghiệp được hỏi đã dùng AI (trí tuệ nhân tạo) ở mức cá nhân, tức nhân viên tự mở ứng dụng để hỏi hoặc soạn nhanh một đoạn văn bản.

Nhưng khi hỏi về kết quả kinh doanh thực tế, chỉ 15% doanh nghiệp ghi nhận doanh thu tăng lên nhờ AI. Chỉ 36% doanh nghiệp đưa được AI vào thẳng ứng dụng hoặc quy trình làm việc hàng ngày, còn phần lớn vẫn dùng rời rạc, ai thích thì dùng, ai quên thì bỏ qua.

Đáng nói là doanh nghiệp vẫn thấy năng suất tăng (90%) và tiết kiệm được chi phí (33%), nhưng số thấy tiền thật về túi lại rất ít. Nói cách khác, dùng AI không khó, nhưng biến việc dùng AI thành doanh thu lại là chuyện hoàn toàn khác.

Một ví dụ cho thấy sự khác biệt nằm ở cách dùng

Cùng khoảng thời gian này, báo chí trong nước đưa tin về NoteX, sản phẩm trợ lý AI ghi chép và phân tích cuộc họp do công ty công nghệ SotaTek của Việt Nam phát triển. Khác với kiểu hỏi AI vài câu rồi thôi, NoteX gắn AI thẳng vào lõi sản phẩm, chạy trên nền tảng điện toán đám mây (dịch vụ máy chủ và xử lý dữ liệu thuê theo nhu cầu) của Amazon để nhận diện giọng nói tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Nhật theo thời gian thực.

Kết quả sau đúng một năm vận hành: NoteX đạt hơn 1 triệu người dùng tại Việt Nam và hơn 20 quốc gia khác. Đồng thời sản phẩm này giảm được 30% độ trễ và chi phí xử lý nhờ tối ưu hạ tầng ngay từ đầu, chứ không phải chạy thử rồi để đó.

Sự khác biệt giữa NoteX và nhóm 95% doanh nghiệp còn loay hoay nằm ở một điểm duy nhất: NoteX biến AI thành một phần cố định của sản phẩm, lặp lại với mọi khách hàng, mọi ngày. Nhóm còn lại chỉ dùng AI như một công cụ tiện thì bật, bận thì quên.

Vì sao chủ shop Shopee, TikTok Shop cần quan tâm

Rất nhiều chủ shop hiện nay cũng đang ở nhóm 95% kia. Anh chị có thể đã từng thử nhờ AI viết một câu mô tả sản phẩm, tạo một tấm ảnh nền đẹp cho vui, rồi dừng lại vì không thấy đơn hàng tăng ngay sau đó.

Vấn đề không phải AI vô dụng, mà là dùng theo kiểu thử một lần thì không thể tạo ra kết quả đo được. Nó giống như việc chỉ chạy quảng cáo một hôm rồi mong khách nhớ shop mãi về sau, trong khi thực tế cần lặp lại đều đặn mới thấy hiệu quả.

Chủ shop nào biến AI thành việc làm lặp lại hàng ngày, giống cách NoteX nhúng AI vào mọi cuộc họp của khách hàng, mới là nhóm có cơ hội rơi vào 15% thấy doanh thu tăng thật. Đây chính là khoảng cách giữa dùng thử và dùng thật mà khảo sát trên đã chỉ ra.

Tabcom Care nhận định và việc chủ shop nên làm ngay

Anh chị không cần đầu tư hạ tầng lớn như NoteX, nhưng có thể áp dụng cùng nguyên lý: chọn một việc cụ thể và lặp lại với AI mỗi ngày thay vì dùng thử rồi bỏ. Ví dụ cụ thể, anh chị có thể đặt lịch cố định mỗi sáng dùng AI viết trước 5 đến 10 mẫu mô tả cho các sản phẩm mới nhập.

Tiếp theo, hãy bật tính năng trả lời tự động bằng AI trên khung chat của Shopee hoặc TikTok Shop để không bỏ lỡ khách hỏi vào giờ khuya. Cuối mỗi tuần, anh chị nên dùng AI tổng hợp nhanh danh sách đơn hàng để biết sản phẩm nào đang bán chạy và sản phẩm nào cần điều chỉnh giá hoặc ảnh.

Theo Tabcom Care, khoảng cách giữa 95% doanh nghiệp dùng AI và chỉ 15% thấy doanh thu tăng chính là khoảng cách giữa dùng thử và biến AI thành thói quen vận hành. Chủ shop nào kiên trì áp dụng đều đặn trong vài tuần mới bắt đầu nhìn thấy đơn hàng thay đổi rõ, còn dùng theo cảm tính thì khó mà đo được kết quả.

Dùng AI một lần để thử không làm tăng doanh thu; chỉ 36% doanh nghiệp nhúng AI vào quy trình thật mới thấy hiệu quả, nên chủ shop cần biến AI thành việc làm lặp lại mỗi tuần, không phải phép thử một lần.

Góc nhìn của đội ngũ Tabcom Care