Đội ngũ Tabcom Care tổng hợp và nhận định · 03/10/2026
Chuyện gì vừa xảy ra
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 342/2026/NĐ-CP, thay thế Nghị định 09/2018/NĐ-CP, quy định chi tiết việc kinh doanh của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Nghị định này chính thức có hiệu lực từ ngày 18/10/2026.
Điểm đáng chú ý nhất với chủ shop là nghị định đưa việc quản lý và vận hành nền tảng thương mại điện tử — gồm sàn giao dịch trung gian, mạng xã hội có tính năng mua bán và nền tảng tích hợp — vào nhóm 9 hoạt động buộc phải có giấy phép kinh doanh riêng nếu do doanh nghiệp có vốn nước ngoài thực hiện. Với nền tảng số quy mô lớn do nhà đầu tư nước ngoài nắm quyền chi phối, việc cấp phép còn phải xem xét thêm yếu tố an ninh quốc gia.
Một quy định khác cũng cần lưu ý: doanh nghiệp trong nước đang vận hành sàn hoặc kênh phân phối, nếu nhận thêm vốn góp từ nước ngoài qua các giao dịch M&A (mua bán, sáp nhập doanh nghiệp), sẽ phải làm lại hồ sơ xin cấp giấy phép kinh doanh trong thời hạn tối đa 12 tháng. Điều kiện cấp phép còn được phân biệt theo quốc tịch nhà đầu tư và các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã ký.
Vì sao chủ shop cần quan tâm
Shopee, TikTok Shop và Lazada đều đang được vận hành bởi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, nên về nguyên tắc các nền tảng này thuộc đối tượng chịu sự quản lý mới của Nghị định 342. Khi cơ quan quản lý siết lại điều kiện cấp phép và gắn thêm yếu tố an ninh quốc gia với nền tảng lớn, quá trình thẩm định, gia hạn hoặc điều chỉnh giấy phép của sàn có thể kéo dài hơn trước đây.
Trong giai đoạn chuyển tiếp trước và sau ngày nghị định có hiệu lực, không loại trừ khả năng sàn phải điều chỉnh một số điều khoản hợp đồng, chính sách phí hoặc cách vận hành để đáp ứng yêu cầu pháp lý mới. Phần chi phí tuân thủ tăng thêm nhiều khả năng sẽ được phân bổ lại cho người bán thông qua các loại phí dịch vụ hiện có hoặc phí mới.
Đây cũng là lần đầu quy định pháp luật gọi thẳng tên hoạt động quản lý, vận hành nền tảng thương mại điện tử là một ngành nghề cần giấy phép riêng, thay vì để sàn hoạt động như một hình thức trung gian thương mại chung như trước. Về lâu dài, điều này có thể ảnh hưởng đến tốc độ sàn tung chính sách mới hoặc mở rộng dịch vụ tại Việt Nam.
Tabcom Care nhận định
Nghị định 342 không nhắm trực tiếp vào người bán nhỏ lẻ, nhưng lại đặt thêm một lớp rủi ro pháp lý lên chính những nền tảng mà hàng trăm nghìn chủ shop đang phụ thuộc để bán hàng mỗi ngày. Khi nền tảng phải lo thủ tục giấy phép và yếu tố an ninh quốc gia, chủ shop là người chịu ảnh hưởng gián tiếp đầu tiên nếu có bất kỳ gián đoạn chính sách nào xảy ra quanh thời điểm 18/10/2026.
Anh chị nên chủ động lưu lại toàn bộ hợp đồng, chính sách phí và thỏa thuận hiện tại với sàn mình đang bán, để có căn cứ đối chiếu nếu sau này sàn điều chỉnh điều khoản. Ngoài ra, đây cũng là thời điểm hợp lý để anh chị rà soát lại việc có đang bán hàng chỉ trên một sàn duy nhất hay không.
Phụ thuộc hoàn toàn vào một nền tảng sẽ khiến chủ shop bị động nếu nền tảng đó gặp vướng mắc pháp lý nằm ngoài tầm kiểm soát của mình. Duy trì thêm một kênh bán dự phòng, dù quy mô nhỏ, vẫn là cách hợp lý để tránh rủi ro mất nguồn thu đột ngột.